Definicja (kanon)
Umowa zlecenie to umowa cywilnoprawna (Kodeks cywilny), w której przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do starannego wykonywania określonych czynności — liczy się należyte działanie, nie konkretny rezultat. To odróżnia ją od umowy o dzieło (efekt) i od umowy o pracę (podporządkowanie, etat). Zleceniobiorca nie podlega Kodeksowi pracy — nie ma urlopu wypoczynkowego ani ochrony przed wypowiedzeniem.
Składki ZUS i podatek
Umowa zlecenie jest co do zasady oskładkowana: obowiązkowe są składki emerytalna, rentowa i wypadkowa oraz zdrowotna; chorobowa jest dobrowolna. Wyjątki obniżające koszt: student do 26. roku życia jest zwolniony ze składek ZUS w całości, a przy zbiegu tytułów (np. etat z co najmniej minimalnym wynagrodzeniem) kolejne zlecenie bywa tylko „zdrowotne". Od wynagrodzenia potrąca się zaliczkę na PIT; koszty uzyskania przychodu wynoszą zwykle 20% (albo 50% przy przeniesieniu praw autorskich).
Minimalna stawka godzinowa i prawa
Zleceniobiorcę chroni minimalna stawka godzinowa (waloryzowana co roku) — trzeba ewidencjonować liczbę godzin. Nie przysługują urlop, wynagrodzenie chorobowe od zleceniodawcy ani okres wypowiedzenia z Kodeksu pracy (chyba że strony je zapiszą). Uwaga na „umowy śmieciowe": jeśli faktycznie występuje podporządkowanie, stałe godziny i miejsce pracy, PIP może uznać zlecenie za ukrytą umowę o pracę. Alternatywą dla współpracy z firmą bywa kontrakt B2B — porównanie kosztów i ryzyk opisuje etat czy B2B.
Kiedy ma sens
Zlecenie pasuje do zadań powtarzalnych, elastycznych, bez rygoru etatu (obsługa, sprzedaż, projekty dorywcze). Dla zleceniodawcy jest tańsze i elastyczniejsze niż etat, ale droższe i bardziej „pracownicze" niż B2B. Dla zleceniobiorcy to prostota (brak własnej działalności), lecz mniejsza ochrona socjalna. Warto pilnować kilku szczegółów: zlecenie można wypowiedzieć w każdym czasie (obie strony), ale przy wypowiedzeniu bez ważnego powodu grozi odpowiedzialność odszkodowawcza; wynagrodzenie należy się także za staranne wykonanie, nawet gdy nie przyniosło zamierzonego skutku. Dobrą praktyką jest zapisanie w umowie zakresu czynności, stawki, sposobu ewidencji godzin oraz zasad zwrotu kosztów — im konkretniej, tym mniej sporów przy rozliczeniu.
FAQ
Czy od umowy zlecenie są składki ZUS? Zwykle tak (emerytalna, rentowa, wypadkowa, zdrowotna; chorobowa dobrowolna). Student do 26 lat jest zwolniony.
Czy na zleceniu przysługuje urlop? Nie — urlop wypoczynkowy wynika z Kodeksu pracy, który nie obejmuje zlecenia.
Ile wynosi minimalna stawka godzinowa? Jest ustalana co roku i obowiązuje na zleceniu; wymaga ewidencji godzin.
Czym różni się zlecenie od umowy o pracę? Zlecenie to umowa cywilna bez podporządkowania i ochrony Kodeksu pracy; etat daje urlop, ochronę i stały stosunek pracy.
Powiązane: Etat czy B2B · Umowa B2B · Umowa zlecenie czy o dzieło Zweryfikowano: 02.08.2026 · Źródła: Kodeks cywilny, ustawa systemowa