Definicja (kanon)
Mobbing to uporczywe i długotrwałe nękanie lub zastraszanie pracownika, wywołujące zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, poniżenie, izolację lub wykluczenie z zespołu (art. 94³ Kodeksu pracy). Muszą wystąpić razem trzy cechy: uporczywość, długotrwałość i skutek. Jednorazowa ostra uwaga, zgodna z prawem krytyka pracy czy zwykły konflikt personalny to jeszcze nie mobbing.
Co jest mobbingiem, a co nie
Mobbingiem bywa: systematyczne ośmieszanie, odbieranie zadań lub zasypywanie pracą ponad miarę, izolowanie, rozpowszechnianie plotek, ciągła bezpodstawna krytyka. Nie jest nim: uzasadnione polecenia służbowe, jednorazowy wybuch, ocena okresowa czy zgodne z prawem wypowiedzenie. Granica jest w powtarzalności i celu działania — chodzi o wykazanie procesu, nie pojedynczego zdarzenia. Sprawca nie musi być przełożonym; mobbing „poziomy" (od współpracowników) i „w dół" liczą się tak samo, a odpowiada pracodawca, bo to on ma ustawowy obowiązek przeciwdziałania. Warto też odróżnić mobbing od dyskryminacji: dyskryminacja to gorsze traktowanie z powodu cechy prawnie chronionej (płeć, wiek, wyznanie), podczas gdy mobbing nie wymaga takiej przyczyny — liczy się sam wzorzec uporczywego nękania i jego skutek.
Odpowiedzialność pracodawcy
Pracodawca odpowiada za mobbing niezależnie od tego, czy sam go stosował — obowiązek przeciwdziałania jest jego. Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może żądać zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę. Jeśli z powodu mobbingu rozwiązał umowę, przysługuje mu odszkodowanie nie niższe niż minimalne wynagrodzenie. Roszczenia te są niezależne — można dochodzić obu. W spółkach realne ryzyko spada też na kierownictwo; to element szerszej odpowiedzialności osób zarządzających za organizację pracy.
Jak dochodzić praw — dowody
Ciężar dowodu spoczywa na pracowniku, dlatego dokumentacja jest najważniejsza: chronologiczny dziennik zdarzeń (data, miejsce, świadkowie), e-maile i wiadomości, zaświadczenia lekarskie o rozstroju zdrowia, zeznania współpracowników. Najpierw wykorzystaj procedurę antymobbingową u pracodawcy (jeśli istnieje), potem droga sądowa. Uwaga na formę zatrudnienia: ochrona z Kodeksu pracy obejmuje etat — osoby na kontrakcie B2B korzystają z ochrony cywilnej (dobra osobiste), co bywa argumentem w wyborze etatu albo B2B.
FAQ
Czy jednorazowe zdarzenie to mobbing? Nie — brak długotrwałości i uporczywości. Pojedyncze naruszenie można kwalifikować jako naruszenie dóbr osobistych lub dyskryminację, ale nie mobbing.
Ile czasu musi trwać nękanie? Ustawa nie podaje sztywnego progu; orzecznictwo wymaga „długotrwałości" ocenianej indywidualnie — z reguły miesiące, nie dni.
Czy mogę żądać i zadośćuczynienia, i odszkodowania? Tak, to dwa niezależne roszczenia: zadośćuczynienie za rozstrój zdrowia oraz odszkodowanie, gdy mobbing skłonił do rozwiązania umowy.
Kto odpowiada, gdy mobberem jest kolega z zespołu? Odpowiada pracodawca — ma obowiązek przeciwdziałać mobbingowi niezależnie od tego, kto jest sprawcą.
Powiązane: Etat czy B2B · Umowa B2B · Odpowiedzialność członka zarządu Zweryfikowano: 02.08.2026 · Źródła: Kodeks pracy art. 94³, orzecznictwo SN