Definicja (kanon)
Podatek liniowy to forma opodatkowania JDG jedną stawką 19% od dochodu — bez progów, ale też bez kwoty wolnej i większości ulg. Jego siłą jest przewidywalność przy wysokich dochodach: ile byś nie zarobił, stawka się nie zmieni, a składka zdrowotna wynosi 4,9% zamiast 9%.
Jak liczy się liniowy — i co oddajesz w zamian
Podatek = 19% × (przychód − koszty). Koniec wzoru — bez progów, kwoty zmniejszającej i progresji. Cena tej prostoty: brak kwoty wolnej (pierwsze złotówki dochodu opodatkowane od razu), brak wspólnego rozliczenia z małżonkiem, brak ulgi na dzieci i większości odliczeń (zostają m.in. składki społeczne, IKZE, część zdrowotnej do rocznego limitu, B+R). Liniowy to forma dla podatnika-solisty z wysokim dochodem — arsenał rodzinny zostaje po stronie skali.
Próg opłacalności — gdzie liniowy zaczyna wygrywać
Klasyczna matematyka: skala do 120 tys. liczy 12% (z kwotą wolną), liniowy zawsze 19% — więc poniżej progu skala bije liniowy zawsze. Powyżej: nadwyżka na skali kosztuje 32%, na liniowym 19% — punkt przecięcia samego PIT wypada zwykle w okolicach 130–170 tys. zł dochodu (zależnie od ulg). Ale rachunek robi się kompletny dopiero ze składką zdrowotną: 4,9% z częściowym odliczeniem kontra 9% bez odliczenia — ta różnica obniża realny próg opłacalności liniowego i przy dochodach rzędu 200–300 tys. zł potrafi być warta więcej niż różnica stawek PIT. Trzeci gracz, ryczałt, przy niskich kosztach wygrywa z oboma — dlatego porównuje się zawsze trzy formy łącznie z daninami (metoda tutaj).
Pułapki i drobny druk
Byly pracodawca: liniowego nie wybierzesz dla usług na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy pokrywających się z zakresem etatu z tego roku — klasyczna blokada przejścia na B2B (rok karencji). Daniny solidarnościowa: dochody powyżej 1 mln zł rocznie obciąża dodatkowe 4% — dotyczy także liniowego. Strata i koszty działają (przeciwnie niż na ryczałcie) — liniowy znosi inwestycje i słabsze lata lepiej, niż się sądzi. Wybór wiąże na rok: zgłoszenie do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzie; potem zmiana dopiero od stycznia.
FAQ
Liniowy czy ryczałt 12% dla IT? Przy kosztach bliskich zera ryczałt zwykle wygrywa; liniowy wraca do gry przy realnych kosztach (sprzęt, podwykonawcy, auto) albo gdy stawka ryczałtu dla Twoich usług jest sporna.
Czy na liniowym rozliczę IP Box? Tak — preferencja 5% dla kwalifikowanych dochodów z IP działa na liniowym i skali; to jeden z powodów popularności formy wśród programistów z własnym IP.
Co z ulgą B+R i amortyzacją? Działają normalnie — liniowy ogranicza ulgi „osobiste", nie firmowe mechanizmy kosztowe.
Liniowy a etat równolegle? Dochody się nie łączą: etat rozlicza skala, firma — liniowy. Bywa to zaletą (firma nie wpycha pensji w 32%), choć podwaja formalności roczne.
Powiązane hasła: Skala podatkowa · Ryczałt · Składka zdrowotna Zweryfikowano: 15.07.2026 · Źródła: ustawa PIT; podatki.gov.pl