Definicja (kanon)
Próg rentowności (break-even) to poziom sprzedaży, przy którym przychody pokrywają wszystkie koszty — poniżej każdy okres pogłębia stratę, powyżej każda kolejna sprzedaż jest zyskiem: `próg (sztuki) = koszty stałe ÷ marża pokrycia na sztukę`, gdzie marża pokrycia = cena − koszt zmienny.
Przykład policzony
Pracownia: koszty stałe (najem, pensje, ubezpieczenia, oprogramowanie) 30 000 zł/mies.; produkt sprzedawany po 200 zł z kosztami zmiennymi (materiały, pakowanie, prowizje płatności i platformy) 80 zł. Marża pokrycia = 120 zł. Próg = 30 000 ÷ 120 = 250 sztuk miesięcznie — czyli przychodowo 50 000 zł (stałe ÷ 60-procentowy wskaźnik marży). Sztuka 251. zaczyna zarabiać. Ten sam szkielet skaluje się na usługi (jednostką godzina rozliczalna) i subskrypcje (potrzebni abonenci = stałe ÷ marża na abonenta) — dyscyplina siedzi w UCZCIWEJ klasyfikacji kosztów: co rośnie z wolumenem, jest zmienne, nawet gdy faktura wygląda na stałą.
Do czego służy liczba — cztery decyzje
Test wykonalności: jeśli próg przekracza realny do zdobycia rynek, model jest martwy na papierze — taniej dowiedzieć się teraz. Wrażliwość cenowa: przelicz próg przy cenie ±10% i zobacz dźwignię (decyzje cenowe szybko trzeźwieją). Margines bezpieczeństwa: (sprzedaż − próg) ÷ sprzedaż — przy 10% jesteś o jeden słaby miesiąc od strat; przy 40% stać Cię na eksperymenty. Dźwignia operacyjna: biznesy o wysokich stałych (software, produkcja) mają odległe progi i wybuchowe zyski za nimi; modele wysokozmiennne (handel, usługi) łamią próg wcześnie i skalują się liniowo — wiedz, w której fizyce grasz, zanim skopiujesz czyjś podręcznik.
Uczciwe granice
Próg to model z założeniami, które rzeczywistość wygina: koszty nie są czysto stałe-lub-zmienne (koszty skokowe podskakują — kolejny etat, większy magazyn), cena i miks płyną z wolumenem, a firmy wieloproduktowe liczą marże per linia albo ważoną mieszankę. Dwa warte wdrożenia ulepszenia: próg gotówkowy (wyrzuć koszty niegotówkowe jak amortyzacja, dodaj raty kapitałowe długu — bliżej matematyki przetrwania i realiów cash flow) oraz punkt zysku docelowego (stałe + wymagany zysk w liczniku) — bo celem nigdy nie było zero.
FAQ
Próg rentowności w czasie? Podziel lukę przez miesięczny przyrost: potrzebując 250 sztuk przy dokładaniu 25/mies. nowego run-rate'u, łamiesz próg za ~10 miesięcy — burn do tego czasu musi mieć finansowanie.
Gdzie wrzucić pensje founderów? W koszty stałe, po stawce rynkowej — model działający tylko przy niepłaconych założycielach nie działa.
Czy niższy próg jest zawsze lepszy? Niższy jest bezpieczniejszy, nie automatycznie lepszy — outsourcing wszystkiego obniża próg i ścina marżę; to pokrętło ryzyko-zwrot, nie punktacja.
Powiązane: Marża · Unit economics · Cash flow Zweryfikowano: 16.07.2026 · Źródła: kanon rachunkowości zarządczej